За истражувањето

За истражувањето и архивата

Истражувањето „Гласови на телото: Архиви на сведоштва (патографија и фикција)“ е дел од проектот „Траумата во литературата“, реализиран од Институтот за македонска литература, со поддршка на Министерството за образование и наука. Раководителка на проектот беше проф. д-р Ана Мартиноска. Дел од резултатите од ова истражување ќе бидат претставени во научен труд, во Зборникот на трудови на овој проект. Овој материјал претставува негова дигитална истражувачка надградба, оформена како отворена онлајн архива наменета за натамошно истражување и размена на знаење.

Процесот на архивирање на овие „гласови на телото“ беше мотивиран од празнината која постоеше во македонската научна и книжевна историја, а која го имаше занемарено постоењето на овие жанрови. Од овие причини, ова истражување беше и научен и креативен процес на создавање простор каде ќе се слушнат гласовите на невидливите и каде искуствата од болеста, попреченоста и невродивергентноста ќе бидат приказна која има своја вредност. Имајќи ја таа морална обврска и научна одговорност, оваа архива се претвори во научен документ, едукативен материјал, но и во подлабок, хуманистички чин.

Овие текстови се јавни сведоштва на лична, преживеана траума и претставуваат еден вид репозиториум на лични сеќавања. Авторите на овие сведоштва пишуваат со сопствена, интуитивна и емотивна логика на изразување, во форма на романи, раскази, документарна проза, мемоари, писма и дневници и во различни жанровски формации (патографија, автопатографија или хетеропатографија), хибридна автофикција, автофикциска патографија и полифонични (колективни) сведоштва. Нивните приказни се огледало на интимните доживувања од соочувањето и прифаќањето на новата стварност, но и на општеството, обременето со предрасуди, незнаење, стигма и недоволно разбирање.

Од овие причини, процесот на книжевно архивирање на овие текстови се фокусираше на пошироката книжевна, документарна, етичка и хуманистичка вредност, што ја надминува естетската проценка. Нараторите на овие приказни се гласови што треба да бидат слушнати.